Home

 

Mijn Reizen

Gastenboek

Links

Contact

 

 

 

Bestemming: Polen, Krakau
Dag van de Reis: 06
Datum: Woensdag 10 augustus 2016
Plaats: Krakau - Wieliczka - Krakau
   

 

 

Zelfde ritueel als de voorgaande dagen. Dus lekker vroeg op en lekker vroeg ontbijten. Inmiddels heeft de blauwe lucht en zon plaatsgemaakt voor een grijze lucht en regen. Het regent behoorlijk en dat zal het vandaag zo wat de gehele dag blijven doen. Daarnaast is het koud met zo'n 12 graden. De korte broek heeft plaatsgemaakt voor een lange broek en een jas. Zonnebrandcrčme is ook niet meer nodig. We mogen overigens niet klagen want we hebben de afgelopen dagen stralend warm weer gehad. Vandaag is onze laatste volle dag in Polen.

 

We vertrekken rond 8.30 uur naar de Schindler's Factory en komen daar zo'n twintig minuten later aan. Onze bus kan niet voor de deur parkeren, maar Artie doet haar best om zo dichtbij mogelijk te parkeren. De regenjas aan en rennen naar de ingang. Het plenst behoorlijk. Binnen moeten we even wachten totdat de gidsen gereed zijn voor de rondleiding. We worden in twee groepen opgesplitst.  

 

 

Fabryka Schindlera, beter bekend als de Schindlerfabriek is een museum over Krakau gedurende de bezettingstijd door de Nazi's tussen 1939 en 1945. Het is een van de locaties van het Muzeum Historyczne Miasta Krakowa. Het museum opende in het najaar van 2008 en is gevestigd aan ulica Lipowa 4 (Lindenstraat 4) in Zablocie, de fabriekswijk van Krakau. Het museum is vernoemd naar Oskar Schindler, die de eigenaar was van de fabriek tijdens de Tweede Wereldoorlog. Schindler werd beroemd om zijn inzet voor de joodse bevolking van Krakau. Zijn verhaal is in 1993 verfilmd als Schindler's List, een film van Steven Spielberg.

 

Het verhaal speelt zich even buiten het centrum van Krakau af, in een emaille fabriek onder leiding van de Duitse Oskar Schindler. Naarmate de oorlog vordert en de nazi’s steeds agressiever joodse mensen uit het getto van Krakau deporteren, zet Schindler een plan in werking om zijn joodse werknemers te redden van het kamp. Uiteindelijk redt hij zo de levens van 1100 mensen.

 

De film is grotendeels opgenomen in Kazimierz, maar het werkelijke verhaal speelt zich net over de rivier af, in de wijk Podgórze. Net buiten deze oude getto van Krakau staat nog altijd Schindler’s Factory. Sinds 2003 is de fabriek een museum dat je kunt bezoeken. Volgens zowel toeristen als locals een bezienswaardigheid die je niet mag missen als je in Krakau bent.

 

Slechts een klein deel van het museum gaat over Schindler, zijn fabriek en zijn lijst waarop de namen stonden van de mensen van wij hij het leven kon redden. Zo kun je zijn oude kantoor bekijken, volledig ingericht met meubels uit de tijd dat Schindler er zelf nog werkte. Het grootste deel van het museum laat je kennis maken met de stad Krakau onder nazi-bezetting. De geluidsfragmenten, films en foto’s geven een beeld uit die tijd. Een bijzonder leerzaam en indrukwekkend museum, dat je niet mag missen.

 

Het fabrieksgebouw werd in maart 1937 opgeleverd en kort in gebruik genomen door de Fabriek voor Touw, Netten en IJzeren Producten (Fabryka Drutu i Siatek i Wyrobów Żelaznych) waarna het al snel doorverkocht werd aan Michal Gutman, Izrael Kohn en Wolf Glajtman, drie joodse zakenmannen. Aldaar vestigden zij de Eerste Fabriek voor Geëmailleerde en Tinnen Onderdelen in de Malopolskaregio “Rekord” (Pierwsza Małopolska Fabryka Naczyń Emaliowanych i Wyrobów Blaszanych “Rekord”), vaak simpelweg aangeduid als de Rekordfabriek. Het lukte de mannen in korte tijd verschillende andere aangrenzende fabriekspanden toe te eigenen, waardoor de hoofdingang van de Rekordfabriek aan de Tadeusza Romanowicza kwam te liggen, net om de hoek bij het huidige museum.

 

Naarmate het voor joden steeds lastiger leefbaar werd in Polen, daalden ook de inkomsten van de fabriek. In juni 1939, drie maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, werd Rekord bankroet verklaard. Het fabriekscomplex kwam onder toezicht van de regionale overheid te staan, tot Oskar Schindler, NSDAP-lid en Abwehragent, het op 15 januari 1940 opkocht. Schindler veranderde de naam naar Duitse Emaillewarenfabriek ('Deutsche Emaillewarenfabrik), wat beter bekend kwam te staan als DEF. In 1942 waren de onderhandelingen definitief rond en werd Schindler officieel de rechtmatige eigenaar van het fabriekscomplex.

 

DEF bleef emaillewerk produceren op dezelfde manier als hoe dat gedaan werd voor de oorlog. Een van de grootste veranderingen die echter plaatsvond onder het bewind van Schindler, was de vervanging van het Poolse personeel voor goedkopere Joodse arbeidskrachten. Rond 1944 werkten er 1100 Joden in Schindler’s fabriek. Dit werd mogelijk gemaakt door een overeenkomst die Schindler gesloten had met de SS, waardoor zijn werknemers werden beschermd tegen deportaties naar werk- en vernietigingskampen. Toen tegen het einde van de oorlog de Russische geallieerde troepen steeds dichter de stad naderden en het Duitse regime uit wanhoop meer en meer vernielingen aanstichtten, besloot Schindler zijn personeel te evacueren naar Brünnlitz (het huidige Brnenec in Tsjechië), waardoor de werkzaamheden in Krakau werden gestaakt. Twee jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog werd de fabriek genationaliseerd. Vanaf 1948 werd het complex in gebruik genomen door Telpod, een telecommunicatiebedrijf, dat hier zou blijven tot 2002. In 2005 werd het fabrieksterrein vervolgens eigendom van de stad Krakau, waarna er in 2007 besloten werd dat het terrein zijn huidige functie als museum zou verkrijgen.

 

 

Krakau tijdens de Nazibezetting 1939-1945 (Kraków czas okupacji 1939–1945) is de permanente collectie van het museum en is sinds 11 juni 2010 in haar huidige vorm te zien in het voormalige administratieve deel van het complex aan de Lipowa. De expositie is volledig gewijd aan de levensverhalen van de joodse inwoners van Krakau gedurende de Tweede Wereldoorlog, verdeeld over verschillende ruimtes in het complex.

 

 

 

 

 

 

 

 

Het overgrote gedeelte van de collectie bestaat uit foto’s, ooggetuigenverslagen, documentaires en andere audiovisuele presentaties. De expositie is opgedeeld in verschillende chronologische tijdsvakken die per ruimte de situatie voor joodse (getto)bewoners per periode presenteert. Tegelijkertijd zijn er ter ondersteuning van de historische beleving verschillende historische plekken binnen de permanente tentoonstelling gecreëerd, zoals een doorsnee woonkeuken, een fotowinkel en een tramcoupe. In totaal telt het museum 45 expositieruimtes, 30 interactieve touch screens, 70 soundtracks, meer dan 100 ooggetuigenverslagen en 15 videoprojecties. Het museum wordt ook wel de “Fabriek der herinnering” (Fabryka pamięci) genoemd. Een bijnaam die levendig gehouden dient te worden door de zojuist beschreven, uitgebreide collectie.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het voormalige kantoor van Oskar Schindler is nog in originele staat en onveranderd gebleven sinds zijn vertrek uit het gebouw. Deze ruimte is dan ook volledig aan de beroemde eigenaar gewijd.

 

 

 

 

 

 

 

 

Zo tegen 10.30 uur zijn we klaar met de indrukwekkende rondleiding. Wanneer je in Krakau bent moet je zeer zeker een bezoek brengen aan dit museum. We drinken nog eerst een kop koffie alvorens we weer op pad gaan. We rijden door de wijk Podgórze, net buiten het centrum van Krakau. Hier was het oude getto welke was bedoeld voor de Joodse bewoners van de stad, die daar verplicht naar toe moesten verhuizen. De oorspronkelijke bewoners moesten verhuizen, maar kregen als compensatie de herenhuizen van Kazimierz. In deze getto werden ruim 15.000 Joden samengepakt waar eigenlijk maar plaats was voor 3.000.

 

De geschiedenis van de Jodenvervolging is nog steeds tastbaar aanwezig.  We maken een stop op het Heldenplein, het Plac Bohaterow Getta. Deze lag vroeger midden in het getto en is nu een monument van lege stoelen, verspreid over het plein, die symbool staan voor de leegte die achterbleef na de definitieve ontruiming in maart 1943.

 

 

Aan het Heldenplein ligt ook het voormalig pand van de Poolse apotheker Tadeusz Pankiewicz. Hij moest, net als andere Polen, verhuizen toen de nazi’s het getto oprichten. Hij weigerde echter, en hield zijn apotheek open midden in het getto. Op die manier kon hij de de inwoners helpen waar mogelijk. Zijn apotheek is nu een klein, maar indrukwekkend museum.

 

 

Op sommige plekken in de wijk staan nog steeds delen van de ommuurde getto, die moesten voorkomen dan mensen ongezien naar buiten konden glippen.

 

 

Na ons bezoek aan de wijk Podgórze rijden we door naar onze volgende bestemming: De Wieliczka zoutmijn. We arriveren er rond 12.15 uur. Het is er behoorlijk druk. Artie parkeert de bus op de parkeerplaats, waarna we door de regen naar een restaurant lopen. We krijgen eerst een heuse Poolse lunch voorgeschoteld bestaande uit vlees, salade, brood en soep vooraf geserveerd in een paddenstoelvorm van brood die uitgehold is en waarin dan soep zit. Vind het geen geslaagde lunch. Beetje karig en de soep is niet lekker. Daarnaast is de koffie net slootwater. Tegen 13.45 lopen we naar de ingang van de zoutmijn.

 

 

 

Daar aangekomen moeten we nog een poos in de regen wachten totdat we aan de beurt zijn voor de veiligheidscontrole. Je wordt uitgebreid gefouilleerd en als je een fles drinken bij je hebt dan moet je een slok nemen om zo aan te tonen dat er geen gevaarlijke stoffen in zitten. Na de controle sluiten we in de rij aan en krijgen we een gids toegewezen. Wij kregen een grappig gids die apparaatjes met koptelefoon uitdeelt zodat we hem altijd goed kunnen verstaan.

 

 

 

 

De Wieliczka-zoutmijn ligt in het plaatsje Wieliczka. De mijn is een van de oudste zoutmijnen ter wereld. Het winnen van zout op deze plek werd voor het eerst vermeld in 1044. De gangen van de mijn zijn in totaal 300 kilometer lang en bereiken een diepte van 327 meter. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de zoutmijn gebruikt door de Duitse bezetters als opslagplaats. In 1992 is de productie van zout stopgezet na een grote overstroming.

 

 

Dan mogen we naar beneden afdalen. Dit gaat via een soort van wenteltrap, met wel honderden treden. Na de flinke afdaling komen we aan op Level 1. De lucht in de mijn is vrij van vervuiling en is rijk aan micronutriënten. Op 135 meter heeft men een kuuroord gebouwd. Helaas moeten we deze aan ons voorbij laten gaan.

 

 

Dan worden we rondgeleid over een 3,5 km lange route langs standbeelden van historische en mythische figuren, allemaal uitgehouwen in het rotsachtige zout.  Verder is er een ondergronds meer en worden er oude werktuigen getoond ter illustratie van de historie van de zoutwinning.

 

 

 

 

 

 

 

In de mijn is ook een prachtige kapel met uitgehouwen beelden en altaar. Je komt de hoek om en je hebt een schitterend uitzicht over de kapel. We laten hier ook een groepsfoto maken.

 

 

 

 

We lopen naar het eindpunt waar we de foto kunnen kopen en wachten totdat we aan de beurt zijn om per lift naar boven te gaan. Het is geen lift zoals bij een flatgebouw maar een heuse mijnwerkerslift, dus erg krap en klein. Een persoon in onze groep is claustrofobisch en raakt lichtelijk in paniek. De gids stelt voor dat hij en zijn vrouw met zijn tweeën als eersten naar boven gaan. De rest gaan per 8 man omhoog. Je staat samengepakt in de lift. Boven aangekomen is de mogelijkheid er om geld te wisselen. Ik ga het niet halen met de Zloty die ik nog heb dus wissel nog wat euro's. Daarna op weg naar het hotel. Het regent dan nog steeds. Aangekomen in het hotel gaan de dames alvast naar de kamer en gaan Jan en ik de rekening van de drank betalen. We krijgen een rekening voorgeschoteld waarvan we verschieten. In onze ogen klopt de rekening niet. Veel te laag. We geven dit tot 3x aan. De manager rekent alles nog een keer na maar het bedrag blijft hetzelfde. Hij geeft aan dat het wel klopt. Nou oké dan, we hebben het 3x aangegeven maar mogen niet meer betalen. Een meevaller!.

 

Rond 19.00 uur hebben we het laatste diner in Krakau. Zoals we gewend smaakt het allemaal weer prima! Na het diner schieten we de hotelbar binnen. Door het slechte weer is het niet mogelijk om op het terras te zitten. Zo wat de gehele groep neemt plaats in de bar. Het wordt zo druk in de kleine ruimte dat er zelfs tafels en stoelen in de hal worden gezet. Er wordt behoorlijk gelachen en geouwehoerd. Het is dan zo 22.00 uur. Sluitingstijd, maar Artie is een schat van een vrouw en geeft aan dat ze met het personeel heeft geregeld dat ze wat langer open blijven. Tegen 22.45 uur is het welletjes en zoeken ons bedje op. Morgen het eerste gedeelte van de terugreis. 

 

 

 

 

 

Terug

 

Volgende Dag

 

 

Effeweg - busreizen, stedentrips, excursies en meer!

 

Copyright M.Bernards